plaque cholesterol

Wat veroorzaakt plaque in de slagaders?

 

Plaque bestaat uit vetafzettingen die zich ophopen op de wanden van uw slagaders. Door de opbouw van plaque verharden de slagaderwanden en wordt de doorgang vernauwd, waardoor de bloedstroom naar andere organen en lichaamsdelen die zuurstof en voedingsrijk bloed nodig hebben om te kunnen functioneren, wordt beperkt. Dit resulteert in een aandoening die bekend staat als atherosclerose en kan leiden tot een aantal andere ernstige cardiovasculaire aandoeningen.

 

Oorzaken van plaque

 

Plaque bestaat uit cholesterol, vet, calcium, fibrine en cellulaire afvalproducten. De vorming ervan is een complex proces waarbij wasachtige cholesterol zich aan de slagaderwanden hecht, waardoor deze dikker, harder en nauwer worden. Dit leidt uiteindelijk tot atherosclerose.

Cholesterol bevindt zich in elke cel van het lichaam. Het speelt een belangrijke rol bij de productie van vitamine D, hormonen en stoffen die helpen bij de voedselvertering. Er zijn twee soorten cholesterol: lipoproteïnen met hoge dichtheid (HDL, bekend als de “goede” cholesterol) nemen cholesterol uit andere delen van het lichaam mee terug naar de lever, die het vervolgens uit het lichaam verwijdert. Lage-densiteit-lipoproteïnen (LDL, het “slechte” cholesterol) zijn verantwoordelijk voor de vorming van plaque in de slagaders.

Wanneer zich plaque ophoopt in de slagaders, reageert het lichaam met het zenden van witte bloedcellen die LDL proberen te verteren, dat vervolgens in gifstoffen verandert. Meer en meer witte bloedcellen worden aangetrokken tot het gebied waar de verandering plaatsvindt, wat leidt tot ontsteking in de slagaderwand. Dit proces zorgt ervoor dat de spiercellen in de slagaderwanden snel in aantal toenemen en een bedekking vormen over zachte plaque. Als deze gevaarlijke zachte plaque afbreekt, kan deze een klonter vormen, waardoor de bloedstroom naar organen en lichaamsdelen wordt belemmerd.

Plaquevorming als gevolg van cholesterol kan door verschillende factoren worden veroorzaakt, waaronder de volgende.

 

Dieet:

Voedingsmiddelen die veel verzadigde vetten en transvetten bevatten

 

Gewicht:

Overgewicht kan leiden tot een verhoogd triglyceridengehalte en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten

 

Lichaamsbeweging:

Dagelijkse lichaamsbeweging kan helpen het cholesterolgehalte te verlagen, maar ook triglyceriden verlagen en HDL verhogen

Leeftijd en geslacht:

Naarmate mensen ouder worden, kan het cholesterolgehalte stijgen. Bij postmenopauzale vrouwen stijgt LDL terwijl HDL kan dalen

 

Erfelijkheid:

Cholesterolproblemen kunnen in families voorkomen. Genen bepalen hoeveel cholesterol het lichaam aanmaakt

Om het cholesterolgehalte te verlagen, raden deskundigen aan verschillende veranderingen in levensstijl aan te brengen.

 

Stoppen met roken:

Naast het verhogen van het risico op andere ernstige aandoeningen zoals aandoeningen aan de luchtwegen en hartziekten, verlaagt tabak de HDL

 

Verandering van dieet:

Verminder voedingsmiddelen met veel verzadigd vet zoals rood vlees, zuivel en suiker en eet meer groenten, fruit, gevogelte, vis en volle granen

 

Bloedglucose en bloeddruk onder controle houden:

Let op de bloedsuikerspiegel, vooral bij diabetes en houd de bloeddruk binnen een gezond bereik

 

 

Risicofactoren voor plaque

 

De opbouw van plaque in de slagaders is onvermijdelijk, maar veel risicofactoren kunnen leiden tot atherosclerose. Verschillende van deze risicofactoren kunnen onder controle worden gehouden en helpen atherosclerose uit te stellen of te voorkomen, terwijl andere niet onder controle kunnen worden gehouden.

De volgende risicofactoren moeten zorgvuldig in de gaten worden gehouden.

 

Hoog cholesterolgehalte en plaque

 

Hypertensie en plaque

Een bloeddruk van 140/90 mm Hg wordt als hoog beschouwd als deze op dat niveau blijft of erboven komt

 

Roken en plaque

Bloedvaten vernauwen niet alleen als gevolg van roken, maar roken verhoogt ook het cholesterolgehalte en de bloeddruk

 

Insulineresistentie en plaque

Wanneer het lichaam zijn insuline niet goed kan gebruiken, bouwt het een resistentie op die kan leiden tot diabetes

 

Overgewicht of obesitas en plaque

 

Oudere leeftijd en plaque

Het risico op atherosclerose neemt toe met de leeftijd, vooral door ongezonde leefstijlkeuzes. Bij mannen neemt het risico toe na de leeftijd van 45 jaar. Bij vrouwen neemt het risico toe na de leeftijd van 55

 

Familiegeschiedenis van vroege hartaandoeningen:

Het risico op atherosclerose neemt toe als bij uw vader of broer vóór 55 jaar een hartaandoening is vastgesteld of als bij uw moeder of zus vóór 65 jaar een hartaandoening is vastgesteld

 

Waarschuwingssignalen van de opbouw van plaque

 

Plaque in slagaders veroorzaakt geen symptomen of tekenen, tenzij een slagader vernauwd of geblokkeerd is en de bloedstroom niet in staat is andere delen van het lichaam efficiënt te bereiken. De meeste mensen weten niet dat hun slagaders verhard of geblokkeerd zijn totdat ze een hartaanval of beroerte krijgen.

Iemand met vernauwde of geblokkeerde kransslagaders kan bijvoorbeeld een ischemische hartziekte hebben en angina pectoris krijgen. Andere symptomen kunnen kortademigheid en aritmie (onregelmatig hartritme) zijn.

Mensen met geblokkeerde halsslagaders kunnen symptomen ervaren die wijzen op een beroerte. Deze kunnen variëren van plotselinge zwakte, verwardheid, verlamming, spraakproblemen (spreken en verstaan) en problemen met het gezichtsvermogen tot ernstige hoofdpijn, duizeligheid en verlies van bewustzijn.

Als u een van de bovenstaande symptomen ondervindt, bel dan onmiddellijk uw arts of 112 voor dringende medische hulp.

 

Plaque verminderen

 

Om het risico op atherosclerose door plaque te verminderen, raden deskundigen veranderingen in levensstijl aan, waaronder een gezond dieet zonder bewerkte voedingsmiddelen of dierlijke producten. Er is aangetoond dat diëten die voornamelijk gebaseerd zijn op planten (fruit, groenten, peulvruchten, volle granen) de bloedstroom verbeteren en coronaire hartziekte tot op zekere hoogte terugdringen.

Een slagadervriendelijk eetplan zoals het mediterrane dieet is rijk aan fruit en groenten, maar bevat ook olijfolie, noten, vis en beperkte porties vlees, zuivel en wijn.

Welk eetplan u ook kiest, let op uw calorieverbruik en behoud een gezond gewicht om uw risico op hartaandoeningen, diabetes en andere aandoeningen te verlagen.

Naast een dieet raden deskundigen volwassenen aan om  een of andere vorm van aerobe lichaamsbeweging te doen.

Waarom zou je een fitnessapparaat gebruiken? Je fietst al iedere dag naar je werk. Is dit dan niet voldoende beweging om gezond te blijven? Nee, meestal is dit niet voldoende. De norm voor gezond bewegen is iedere dag 30 minuten matig intensief bewegen. Daarboven 2x per week 60 min intensief bewegen. Met uw fietstocht naar uw werk zal u deze norm waarschijnlijk niet halen. Natuurlijk is uw dagelijkse fietstocht niet voor niets. Alle beetjes helpen. Probeer uw beweegschema uit te breiden met wat inspannende training zoals fitness of groepsfitness. Let op, gun uzelf na inspanning wel voldoende rust. Gezond leven is namelijk de perfecte balans tussen in- en ontspanning.


 


 

Zelfs met de hierboven genoemde veranderingen in levensstijl zal plaque niet helemaal verdwijnen. Met een behandeling kunnen zorgverleners kleinere blokkades van zachte plaque aanpakken door het cholesterol te verminderen dat de plaque doet verschrompelen. Om het cholesterol in de plaque te verwijderen, richten voorgeschreven statines zich op LDL-cholesterol. Deze omvatten atorvastatine (Lipitor) en rosuvastatine (Crestor), die werken door het leverenzym te hinderen dat verantwoordelijk is voor de cholesterolproductie. Ezetimibe (Zetia) kan ook in het protocol van een patiënt worden opgenomen om de opname van cholesterol in het spijsverteringskanaal te belemmeren.

 

Samenvatting

 

Ondanks het asymptomatische karakter van de opbouw van plaque in de slagaders, is het belangrijk dat u uw cholesterolgehalte regelmatig laat controleren om uw risico op hartaandoeningen te verlagen. Tegen de tijd dat u 40 bent, kan uw arts uw cholesterolgehalte nauwkeuriger controleren op basis van uw leeftijd, geslacht, familiegeschiedenis en andere factoren. Afhankelijk van de resultaten van uw cholesterolmetingen zal hij of zij bepalen welke behandeling in uw geval het beste is – verandering van levensstijl, medicatie of een combinatie van beide.

 

(29)