chronische stress

Wat is chronische stress en wat zijn de gevolgen voor de gezondheid?

 

Kortstondige gevoelens van stress zijn een vast onderdeel van het dagelijks leven. Wanneer deze gevoelens chronisch worden of lang aanhouden praten we van chronische stress en kan het ernstige gevolgen hebben voor iemands gezondheid.

In dit artikel bekijken we wat chronische stress is, hoe je het kunt herkennen en welke medische gevolgen het kan hebben. We beschrijven ook manieren om met stress om te gaan, waaronder medische behandelingen en wanneer u naar een dokter moet gaan.

Wat is chronische stress?

Stress is een biologische reactie op veeleisende situaties. Het zorgt ervoor dat het lichaam hormonen vrijgeeft, zoals cortisol en adrenaline.

Deze hormonen helpen het lichaam voor te bereiden op actie, bijvoorbeeld door de hart- en ademhalingsfrequentie te verhogen. Wanneer dit gebeurt, kan een arts iemand beschrijven als iemand die in een staat van verhoogde alertheid of opwinding verkeert.

Veel factoren kunnen een stressreactie uitlokken, waaronder gevaarlijke situaties en psychologische druk, zoals deadlines op het werk, examens en sportevenementen.

De lichamelijke effecten van stress duren meestal niet lang. Sommige mensen bevinden zich echter in een bijna constante staat van verhoogde alertheid. Dit is chronische stress.

Enkele mogelijke oorzaken van chronische stress zijn:

  • banen onder hoge druk
  • financiële moeilijkheden
  • moeilijke relaties

Chronische stress zet het lichaam gedurende een langere periode onder druk. Dit kan een reeks symptomen veroorzaken en het risico op het ontwikkelen van bepaalde ziekten verhogen.

Tekenen en symptomen

Chronische stress tast het hele lichaam aan. Het kan verschillende lichamelijke of psychische symptomen hebben, waardoor dagelijks functioneren een grotere uitdaging wordt.

Het type en de ernst van de symptomen verschillen aanzienlijk van persoon tot persoon.

Tekenen en symptomen van chronische stress kunnen zijn:

  • prikkelbaarheid, die extreem kan zijn
  • vermoeidheid
  • hoofdpijn
  • concentratieproblemen, of een onvermogen om zich te concentreren
  • snelle, ongeorganiseerde gedachten
  • slaapproblemen
  • spijsverteringsproblemen
  • veranderingen in eetlust
  • zich hulpeloos voelen
  • een gevoel van verlies van controle
  • laag gevoel van eigenwaarde
  • verlies van seksueel verlangen
  • nervositeit
  • frequente infecties of ziektes

ADVERTENTIE

Meer rust, flexibiliteit en bewustzijn dankzij onbeperkt online Kundalini Yoga  les in het Nederlands van de beste Nederlandse en Belgische docenten

Online Kundalini Yoga lessen


Voorbeelden van stress

Een verscheidenheid aan levenservaringen kan stress veroorzaken en deze kunnen al in de kindertijd beginnen. Wanneer kinderen traumatische gebeurtenissen meemaken, kan dit leiden tot de ontwikkeling van chronische stress die kan aanhouden tot in de volwassenheid.

 

Voorbeelden hiervan zijn:

  • geestesziekte bij een of meer ouders
  • emotioneel, fysiek of seksueel misbruik
  • middelenmisbruik in het gezin
  • echtscheiding van de ouders
  • dakloosheid
  • opsluiting van een ouder of een naast familielid

 

Op volwassen leeftijd kan chronische stress het gevolg zijn van zeer vergelijkbare oorzaken, maar ook van

  • problemen op het werk
  • werkloosheid of financiële problemen
  • letsel dat iemands dagelijks leven beïnvloedt
  • bezorgdheid over problemen in het land of de wereld

 

Chronische stress symptomen

Onderzoek heeft aangetoond dat chronische stress invloed kan hebben op de hersenen en het immuunsysteem. De neurale netwerken in de hersenen, vooral in de prefrontale cortex , kunnen in omvang afnemen. Artsen hebben dit gezien op foto’s van de hersenen van mensen. Wanneer dit gebeurt, kan dit leiden tot cognitieve, emotionele en gedragsstoornissen.

Wanneer een persoon stress ervaart, stimuleert dit zijn immuunsysteem om te reageren. Na verloop van tijd, wanneer stress chronisch is, kan het immuunsysteem overgestimuleerd raken. Dit kan leiden tot de ontwikkeling van ziekten en gezondheidsproblemen.

 

Over lange perioden kan chronische stress bijdragen tot de ontwikkeling van een reeks fysieke en mentale aandoeningen, waaronder

  • hartaandoeningen
  • hoge bloeddruk
  • diabetes
  • zwaarlijvigheid
  • een verzwakt immuunsysteem
  • seksuele disfunctie
  • gastro-intestinale stoornissen
  • huidirritatie
  • luchtweginfecties
  • auto-immuunziekten
  • slapeloosheid
  • burn-out
  • depressie
  • angststoornissen
  • posttraumatische stressstoornis (PTSS)
  • schizofrenie

 

Chronische stress versus acute stress

Over het algemeen is acute stress stress die een persoon op korte termijn ervaart. Acute stress manifesteert zich meestal onmiddellijk nadat een persoon een stressor ervaart als een vecht-of-vluchtreactie.

Een acute stressstoornis is ernstiger en treedt meestal op in de eerste maand nadat een persoon een trauma heeft meegemaakt. Dit is vergelijkbaar met posttraumatische stressstoornis (PTSS), maar een persoon kan pas een diagnose van PTSS krijgen als hij langer dan een maand symptomen heeft ervaren.

Stress kan ook episodisch zijn, wat betekent dat een persoon het gedurende een lange tijd ervaart, maar inconsistent. Ze ervaren stressvolle periodes en periodes met minder of geen stress. In vergelijking hiermee is chronische stress, stress die iemand zijn hele leven lang voortdurend ervaart, tot het punt waarop gestresst voelen een normale staat van zijn wordt.

 

Omgaan met chronische stress

Chronische stress kan overweldigend lijken en iemand kan het gevoel hebben dat hij zijn leven niet meer onder controle kan krijgen.

Er zijn echter een aantal strategieën die kunnen helpen om het stressniveau te verlagen en het welzijn te verbeteren.

Enkele methoden om met stress om te gaan zijn: Een betrouwbare bron:

  • Het begrijpen van de tekenen en symptomen. Deze aanwijzingen variëren, maar als een persoon zijn eigen signalen van stress kan herkennen, zal hij beter in staat zijn ze te beheersen.
  • Praten met vrienden en familie. Zij kunnen emotionele steun bieden en de motivatie om actie te ondernemen.
  • Triggers identificeren. Het is niet altijd mogelijk om triggers van stress te vermijden. Toch kan het opmerken van specifieke triggers helpen bij het ontwikkelen van omgangs- en managementstrategieën, die kunnen bestaan uit het verminderen van de blootstelling.
  • Regelmatig bewegen. Lichaamsbeweging verhoogt de productie van endorfine in het lichaam, chemische stoffen die de stemming verbeteren en stress verminderen. Lichaamsbeweging kan bestaan uit wandelen, fietsen, hardlopen, fitnessen of sporten.
  • Probeer mindfulness. Mensen die deze vorm van meditatie beoefenen, gebruiken ademhalings- en denktechnieken om zich bewust te worden van hun lichaam en omgeving. Uit onderzoek blijkt dat mindfulness een positieve invloed kan hebben op stress, angst en depressie.
  • Verbetering van de slaapkwaliteit. Te weinig slaap of slaap van slechte kwaliteit kan bijdragen aan stress. Probeer elke nacht minstens 7 uur te slapen en stel regelmatige tijden in voor het slapen gaan en wakker worden. Vermijd cafeïne, eten en intensieve lichamelijke activiteit in de uren voordat u naar bed gaat.
  • Het kan ook helpen om tot rust te komen voordat u gaat slapen, bijvoorbeeld door naar muziek te luisteren, een boek te lezen, een warm bad te nemen of te mediteren.

Chronische stress aanpakken en wanneer naar de dokter gaan?

Als strategieën zoals hierboven genoemd niet helpen, is het belangrijk om naar een zorgprofessional te gaan voor advies en ondersteuning. Een arts kan psychologische therapie aanraden, zoals cognitieve gedragstherapie (CGT).

Een vast doel van CGT is om mensen te helpen omgaan met chronische stress. In gestructureerde sessies probeert een therapeut iemand in staat te stellen zijn gedrag, gedachten en gevoelens met betrekking tot stressoren te veranderen.

CGT kan ook helpen bij het ontwikkelen van hulpmiddelen en manier om om te gaan met en om stressreacties te beheersen.

Soms raadt een arts medicijnen aan om bepaalde symptomen van chronische stress te helpen behandelen. Hij kan bijvoorbeeld antidepressiva voorschrijven om angst of depressie te behandelen. Voor mensen met slaapproblemen kunnen artsen kalmerende middelen voorschrijven.

Probeer chronische stress niet alleen aan te pakken. Als zelfhulpstrategieën niet werken, kan een arts ondersteuning bieden en advies geven over behandelingsmogelijkheden. Hij of zij kan iemand ook doorverwijzen naar een meer gespecialiseerde zorgverlener, zoals een psycholoog of psychiater.

Iedereen die zich overweldigd voelt door stress moet zo snel mogelijk naar een arts gaan, vooral als hij of zij suïcidale gedachten heeft of drugs of alcohol gebruikt om ermee om te gaan.

 

Herstel van chronische stress

Strategieën om te herstellen van chronische stress kunnen bestaan uit het beoefenen van mindfulness-activiteiten zoals meditatie en ademhalingsoefeningen. Mensen kunnen ook een ondersteunend systeem hebben dat bestaat uit familie en vrienden, evenals een counselor of een psychiater indien nodig.

Een psychiater kan medicijnen voorschrijven om stress te verminderen.  Een psychiater kan iemand helpen de oorzaken van zijn stress te achterhalen, zodat hij ze kan herkennen en een gezond mechanisme kan vinden om ermee om te gaan. Hoe eerder iemand hulp of behandeling zoekt, hoe sneller hij herstelt.

 

Samenvatting

Stress is een vast onderdeel van het dagelijks leven. Kortdurende stress is over het algemeen onschadelijk, maar wanneer het aanhoudt en chronisch wordt, kan het een scala aan symptomen veroorzaken. Het kan ook bijdragen aan de ontwikkeling van lichamelijke en geestelijke aandoeningen.

Zelfhulptechnieken zijn onder meer het identificeren van triggers, het ontwikkelen van omgangs- en vermijdingsstrategieën, het zoeken van steun bij vrienden en familie en het beoefenen van mindfulness.

Als deze technieken niet werken, of als stress te constant aanwezig wordt, moet iemand contact opnemen met een gezondheidsdeskundige.

 

 

 

(44)