hartaandoeningen

Alles wat u moet weten over hartaandoeningen

 

Met hartaandoeningen worden alle aandoeningen aan het hart bedoeld. Er zijn vele soorten aandoeningen, waarvan sommige te voorkomen zijn.

In dit artikel leest u meer over de soorten, oorzaken en symptomen van hartaandoeningen. Dit artikel gaat ook in op risicofactoren en behandeling.

 

Anatomie van het hart


anatomie van het hart


Het hart is het orgaan dat helpt bij de toevoer van bloed en zuurstof naar alle delen van het lichaam. Het wordt door een tussenschot (septum) in twee helften verdeeld. De helften zijn op hun beurt verdeeld in vier kamers. Het hart bevindt zich in de borstholte en is omgeven door een met vloeistof gevulde zak, het pericardium. Deze verbazingwekkende spier produceert elektrische impulsen die het hart doen samentrekken, waardoor bloed door het hele lichaam wordt gepompt. Het hart en de bloedsomloop vormen samen het cardiovasculaire systeem.

 

De kamers van het hart


Het hart bestaat uit vier aparte holtes: twee voorkamers (atria) en twee kamers (ventrikels).

 

De hartkleppen


Het hart bevat vier kleppen die ervoor zorgen dat het bloed maar in één richting kan stromen. De mitralisklep en tricuspidalisklep zitten tussen de voorkamers en de kamers en de aortaklep en pulmonaalklep op de plaats waar het bloed het hart verlaat.

 

De kransslagaders


Het hart pompt zuurstofrijk bloed naar de rest van het lichaam maar het heeft zelf ook zuurstof nodig. De bloedvaten die de hartspier van zuurstofrijk bloed voorzien, zijn de kransslagaders (coronairen). 

 

De bloedsomloop


Beide harthelften verschillen erg van elkaar. De rechter harthelft verzorgt de kleine bloedsomloop (hart – longen –hart) en zorgt ervoor dat het zuurstofarme bloed, dat vanuit het lichaam komt, in de longen van zuurstof wordt voorzien en dat koolzuur (CO2) wordt afgegeven. De linker harthelft verzorgt de grote bloedsomloop (hart – lichaam – hart) en zorgt ervoor dat de opgenomen zuurstof en voedingsstoffen naar alle delen van het lichaam worden gebracht. 

 

Types van hartaandoeningen

 

Hartaandoeningen zijn aandoeningen die het hart- en vaatstelsel aantasten. Er zijn verschillende soorten hartaandoeningen, en ze tasten het hart en de bloedvaten op verschillende manieren aan.

In de onderstaande paragrafen wordt nader ingegaan op enkele verschillende soorten hartaandoeningen.

 

Coronaire hartziekte

 

Coronaire hartziekte  is één van de meest voorkomende vormen van hartziekte.

Het ontstaat wanneer de slagaders die het hart van bloed voorzien, verstopt raken met plaque. Hierdoor verharden en vernauwen ze. Plaque bevat cholesterol en andere stoffen.

Als gevolg daarvan vermindert de bloedtoevoer en krijgt het hart minder zuurstof en voedingsstoffen. Na verloop van tijd verzwakt de hartspier en ontstaat er een risico op hartfalen en hartritmestoornissen.

Afhankelijk van de symptomen en het geleden zuurstoftekort kunnen er twee groepen coronair lijden onderscheiden worden: angina pectoris (tijdelijk zuurstoftekort) en het hartinfarct.

 

Aangeboren hartafwijkingen

 

Iemand met een aangeboren hartafwijking wordt geboren met een hartprobleem. Er zijn veel soorten aangeboren hartafwijkingen, waaronder:

 

  • Atypische hartkleppen: Kleppen kunnen niet goed open gaan, of ze kunnen bloed lekken.
  • Septale defecten: Er zit een gat in de wand tussen ofwel de onderste kamers ofwel de bovenste kamers van het hart.
  • Atresie: Het ontbreken van de hartklep tussen de linkerkamer en de aorta. 

 

Aangeboren hartafwijkingen kunnen grote structurele problemen met zich meebrengen, zoals de afwezigheid van een hartkamer of problemen met ongebruikelijke verbindingen tussen de hoofdslagaders die het hart verlaten.

Veel aangeboren hartafwijkingen veroorzaken geen merkbare symptomen en komen pas aan het licht bij een routinecontrole.

 

Aritmie

 

Aritmie verwijst naar een onregelmatige hartslag. Het treedt op wanneer de elektrische impulsen die de hartslag coördineren, niet goed werken. Daardoor kan het hart te snel, te langzaam of onregelmatig slaan.

Er zijn verschillende soorten hartritmestoornissen, waaronder:

  • Tachycardie: Dit verwijst naar een snelle hartslag.
  • Bradycardie: Dit verwijst naar een trage hartslag.
  • Voorkamer fibrillatie: Dit is een vorm van onregelmatige hartslag.

In sommige gevallen kunnen hartritmestoornissen levensbedreigend zijn of ernstige complicaties hebben.

 

Gedilateerde cardiomyopathie

 

Bij gedilateerde cardiomyopathie wordt het hart wijder en groter, wat betekent dat de hartspier uitrekt en dunner wordt. De meest voorkomende oorzaken van gedilateerde cardiomyopathie zijn hartaanvallen in het verleden, hartritmestoornissen en toxines, maar ook genetica kan een rol spelen.

Als gevolg daarvan wordt het hart zwakker en kan het het bloed niet goed rondpompen. Dit kan leiden tot hartritmestoornissen, bloedstolsels in het hart en hartfalen.

 

Myocardinfarct

 

Bij een myocardinfarct, ook wel hartaanval genoemd, wordt de bloedstroom naar het hart onderbroken. Hierdoor kan een deel van de hartspier beschadigd of vernietigd worden.

De meest voorkomende oorzaak van een hartaanval is plaque, een bloedstolsel of beide in een kransslagader. Het kan ook gebeuren als een slagader plotseling vernauwt of spasmen vertoont.

 

Hartfalen

 

Wanneer iemand hartfalen heeft, werkt zijn hart nog steeds maar niet zo goed als het zou moeten.

Hartfalen kan het gevolg zijn van onbehandelde coronaire hartziekte, hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en andere aandoeningen. Deze aandoeningen kunnen het vermogen van het hart om goed te pompen of te ontspannen aantasten.

Hartfalen kan levensbedreigend zijn, maar een vroegtijdige behandeling van hart gerelateerde aandoeningen kan complicaties helpen voorkomen.

 

Hypertrofische cardiomyopathie

 

Deze aandoening ontwikkelt zich meestal wanneer een genetisch probleem de hartspier aantast. Het is meestal een erfelijke aandoening.

De wanden van de spier worden dikker en de samentrekkingen worden zwaarder. Dit beïnvloedt het vermogen van het hart om bloed op te nemen en weg te pompen. In sommige gevallen kan een obstructie optreden.

Er kunnen geen symptomen zijn en veel mensen krijgen geen diagnose. Hypertrofische cardiomyopathie kan echter in de loop van de tijd verergeren en tot verschillende hartproblemen leiden.

Iedereen met een familiegeschiedenis van deze aandoening moet om een screening vragen, omdat een behandeling complicaties kan helpen voorkomen.

 

Mitralisklep regurgitatie (terugstromen van het bloed)

 

Deze gebeurtenis doet zich voor wanneer de mitralisklep in het hart niet goed genoeg sluit en bloed terug in het hart laat stromen.

Als gevolg daarvan kan het bloed niet efficiënt door het hart of het lichaam stromen en kan er druk op de hartkamers komen te staan. Na verloop van tijd kan het hart vergroot raken en hartfalen kan het gevolg zijn.

 

Mitralisklepprolaps (bloed stroomt terug naar de linkerkamer)

 

Dit gebeurt wanneer de klepflappen van de mitralisklep niet goed sluiten. In plaats daarvan puilen ze uit in de linkerkamer. Dit kan een hartruis veroorzaken. Een mitralisklepprolaps is meestal niet levensbedreigend, maar sommige mensen moeten er mogelijk wel voor worden behandeld.

Genetische factoren en bindweefselproblemen kunnen de oorzaak zijn van deze aandoening, waaraan ongeveer 2% van de bevolking lijdt.

 

Aortastenose

 

Bij aortastenose is de pulmonale klep dik of vergroeid en gaat hij niet goed open. Hierdoor kan het hart moeilijk bloed uit de linkerhartkamer in de aorta pompen.

Iemand kan ermee worden geboren als gevolg van aangeboren afwijkingen van de klep, maar het kan ook in de loop der tijd ontstaan door kalkafzettingen of littekenvorming.

 

Symptomen

 

De symptomen van een hartaandoening hangen af van het specifieke type dat iemand heeft. Ook zijn er hartaandoeningen die helemaal geen symptomen veroorzaken.

 

Dit gezegd hebbende, kunnen de volgende symptomen wijzen op een hartprobleem

 

  • angina (pijn op de borst)
  • ademhalingsmoeilijkheden
  • vermoeidheid en duizeligheid in het hoofd
  • zwelling door het vasthouden van vocht (oedeem)

 

Bij kinderen kunnen de symptomen van een aangeboren hartafwijking bestaan uit cyanose, of een blauwe tint op de huid, en een onvermogen om te bewegen.

 

Enkele tekenen en symptomen die op een hartaanval kunnen wijzen zijn:

 

  • pijn op de borst
  • ademnood
  • hartkloppingen
  • misselijkheid
  • maagpijn
  • zweten
  • pijn in arm, kaak, rug of been
  • een verstikkend gevoel
  • gezwollen enkels
  • vermoeidheid
  • een onregelmatige hartslag

 

Een hartaanval kan leiden tot een hartstilstand, dat is wanneer het hart stopt en het lichaam niet meer kan functioneren. Iemand heeft onmiddellijk medische hulp nodig als hij symptomen van een hartaanval heeft.

 

Als er een hartstilstand optreedt, heeft de persoon:

 

  • onmiddellijke medische hulp (bel 112)
  • onmiddellijke cardiopulmonale reanimatie
  • een schok van een automatische externe defibrillator, indien beschikbaar

 

Oorzaken en risicofactoren

 

Hartaandoeningen ontstaan wanneer er sprake is van:

 

  • schade aan het hart of een deel daarvan
  • een probleem met de bloedvaten die naar of vanuit het hart lopen
  • een lage toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar het hart
  • een probleem met het ritme van het hart

 

In sommige gevallen is er een genetische oorzaak. Sommige levensstijlfactoren en medische aandoeningen kunnen echter ook het risico verhogen. Deze omvatten:

 

  • hoge bloeddruk
  • hoog cholesterolgehalte
  • roken
  • een hoge alcoholinname
  • overgewicht en zwaarlijvigheid
  • diabetes
  • een familiegeschiedenis van hartziekten
  • voedingskeuzes
  • leeftijd
  • een voorgeschiedenis van zwangerschapsvergiftiging
  • lage activiteitsniveaus
  • slaapapneu
  • hoge stress- en angstniveaus
  • lekkende hartkleppen

 

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemt armoede en stress als twee belangrijke factoren die bijdragen aan een wereldwijde toename van hart- en vaatziekten.


 


Behandelingen bij hartaandoeningen

 

De behandelingsopties variëren afhankelijk van het type hartaandoening dat iemand heeft, maar enkele veelvoorkomende strategieën zijn het veranderen van de levensstijl, het nemen van medicijnen en het ondergaan van een operatie.

 

In de volgende punten worden enkele van deze mogelijkheden nader bekeken.

 

Medicijnen bij hartaandoeningen

Verschillende medicijnen kunnen helpen hartaandoeningen te behandelen. De belangrijkste opties zijn:

  • Anticoagulantia:
  • Plaatjesaggregatieremmers
  • Angiotensine-converterend enzym remmers (ACE-remmers)
  • Angiotensine II-receptorblokkers
  • Angiotensine receptor neprilysine remmers (ARNI)
  • Bètablokkers
  • Calciumkanaalblokkers
  • Cholesterolverlagende medicijnen
  • Digitalis
  • Diuretica
  • Nitraten en Molsidomine

Een arts zal samen met de patiënt naar een geschikte optie zoeken.

Soms treden er bijwerkingen op. Als dit het geval is, kan het nodig zijn de medicatie te herzien.

 

Chirurgie bij hartaandoeningen

 

Het ondergaan van een hartoperatie kan helpen bij het behandelen van verstoppingen en hartproblemen wanneer medicijnen niet effectief zijn.

 

Enkele veelvoorkomende soorten operaties omvatten:

 

Coronaire bypassoperatie:

Dit zorgt ervoor dat de bloedstroom een deel van het hart kan bereiken wanneer een slagader geblokkeerd is. Coronaire arteriële bypass grafting is de meest voorkomende operatie. Een chirurg kan een gezond bloedvat uit een ander deel van het lichaam gebruiken om een geblokkeerd bloedvat te repareren.

 

Coronaire angiografie:

Dit is een procedure die nauwe of geblokkeerde kransslagaders wijder maakt. Het wordt vaak gecombineerd met het inbrengen van een stent, dat is een buisje van draadgaas dat de bloedstroom vergemakkelijkt.

 

Hersteloperatie:

Een chirurg kan aangeboren hartafwijkingen, aneurysma’s en andere problemen repareren.
Vervanging of reparatie van een klep: Een chirurg kan een klep die niet goed werkt, vervangen of repareren.

 

Apparaatimplantatie:

Pacemakers, ballonkatheters en andere apparaten kunnen helpen de hartslag te reguleren en de bloedstroom te ondersteunen.

 

Laserbehandeling:

Transmyocardiale laser revascularisatie kan angina pectoris helpen behandelen. De pijn treedt op als de hartspier te weinig zuurstof krijgt.

 

Maze-operatie (doolhofoperatie)

Een chirurg kan nieuwe paden creëren waarlangs elektrische signalen kunnen passeren. Dit kan helpen bij de behandeling van atriumfibrillatie.

 

 

Preventie hartaandoeningen

 

Sommige leefstijlmaatregelen kunnen helpen het risico op hartaandoeningen te verminderen. Deze omvatten:

Het eten van een uitgebalanceerd dieet: Kies voor een hartgezond dieet dat rijk is aan vezels en de voorkeur geeft aan volle granen en vers fruit en groenten. Het mediterrane dieet en het DASH-dieet kunnen goed zijn voor de gezondheid van het hart. Het kan ook helpen om de inname van verwerkte voedingsmiddelen en toegevoegd vet, zout en suiker te beperken.

Het DASH dieet (Dietary Approaches to Stop Hypertension) is een dieet om de bloeddruk te verlagen. Onderzoek laat zien dat dit dieet het risico op een hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, beroerte en diabetes type 2 wellicht verkleint. Deze gezondheidswinst wordt mogelijk veroorzaakt door het eten van meer onverzadigde dan verzadigde vetten, de grote hoeveelheid groente, fruit, noten, peulvruchten en voedingsvezels en de lage zoutinname.

 


Wil je meer weten over het DASH dieet? KLIK HIER

 


Regelmatig sporten:

Dit kan helpen om het hart en de bloedsomloop te versterken, het cholesterolgehalte te verlagen en de bloeddruk op peil te houden. Een persoon kan streven naar 150 minuten lichaamsbeweging per week.

 

Behoud van een matig lichaamsgewicht:

Een gezonde body mass index (BMI) ligt meestal tussen 20 en 25.

 

Stoppen met roken of roken vermijden:

Roken is een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten.

 

Beperking van alcoholgebruik:

Vrouwen zouden niet meer dan één standaarddrankje per dag moeten drinken en mannen niet meer dan twee standaarddrankjes per dag.

 

Beheersen van onderliggende aandoeningen:

Zoek behandeling voor aandoeningen die de gezondheid van het hart beïnvloeden, zoals hoge bloeddruk, obesitas en diabetes.

Bij een hoge bloeddruk moet het hart harder werken dan normaal. Het moet tegen een hoge druk het bloed in het lichaam pompen. De hartspier wordt dan dikker en minder soepel, en na een tijdje stijver. Er ontstaat hartfalen. Door je bloeddruk gezond te houden, kun je hartfalen voorkomen.

Welke bloeddruk is te hoog?
Uw bloeddruk is te hoog als bij meerdere metingen uw: Bovendruk 140 mmHg of hoger is. Onderdruk 90 mmHg of hoger is.

Als u deze stappen onderneemt, kunt u de algehele gezondheid verbeteren en het risico op hartaandoeningen en de complicaties daarvan verminderen.

 

 Vooruitzichten bij hartaandoeningen

 

Hartaandoeningen zijn een veelvoorkomend gezondheidsprobleem.

Er zijn verschillende soorten hartaandoeningen. Sommige komen voort uit genetische problemen en zijn niet te voorkomen.

In veel gevallen kan een persoon echter stappen ondernemen om hartaandoeningen en de complicaties ervan te voorkomen. Deze stappen omvatten het volgen van een gezond dieet, voldoende lichaamsbeweging, stoppen met roken en het inwinnen van advies wanneer de eerste symptomen van een hartaandoening zich voordoen.

 

(35)